Sklerozan Adenozis Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Sklerozan adenozis, meme lobüllerindeki bez yapılarının sayısal artışı ve çevresinde fibrotik sertleşme gelişmesiyle karakterize iyi huylu bir meme hastalığıdır. Meme dokusunda yoğunluk artışı oluşturabilir ve mamografi ya da ultrason incelemelerinde kitle benzeri görünüm oluşturabildiği için klinik olarak dikkatli değerlendirme gerektirir.

Memede sklerozan adenozis, özellikle fibrokistik meme değişiklikleri bulunan bireylerde daha sık görülen benign bir proliferatif lezyondur. Lobüler yapıların genişlemesi ve bağ dokusunun sertleşmesi sonucunda meme dokusunda sertlik, nodüler yapı veya hassasiyet oluşabilir ve görüntüleme yöntemlerinde mikrokalsifikasyonlarla birlikte izlenebilir.

Sklerozan adenozis belirtileri ve tanısı, çoğu zaman rutin meme görüntülemeleri sırasında tespit edilen radyolojik bulgularla ortaya çıkar. Mamografi, ultrasonografi ve gerektiğinde meme biyopsisi kullanılarak lezyonun yapısı ayrıntılı biçimde değerlendirilir ve malign hastalıklarla karışmaması için patolojik doğrulama yapılabilir.

Sklerozan adenozis tedavisi ve takip süreci, genellikle özel bir cerrahi müdahale gerektirmeyen izlem yaklaşımına dayanır. Tanı biyopsi ile doğrulandığında düzenli klinik muayene ve görüntüleme kontrolleri önerilir; nadir durumlarda şüpheli bulguların varlığında cerrahi eksizyon uygulanabilir.

Sklerozan adenozis memede nasıl bir yapısal değişim yaratır?

Meme dokusu, yaşam boyunca sabit kalan durağan bir yapı değildir; aksine, ergenlikten menopoza kadar uzanan süreçte hormonların ritmik etkisiyle sürekli değişen, yenilenen ve zaman zaman gereğinden fazla tepki veren dinamik bir organdır. Bu sistemin merkezinde, tıp dilinde lobül adı verilen ve mikroskop altında küçük üzüm salkımlarına benzeyen süt üretici kesecikler yer alır. Üretilen süt, bu salkımlardan çıkarak duktus adı verilen ince, dallanmış kanallar sistemiyle meme başına doğru bir yolculuğa çıkar. Kadın bedeni, her adet döngüsünde bu hücreleri olası bir hamilelik ve emzirme süreci için hazırlar. Bazen bu hazırlık evresinde, hücreler aldıkları hormonal sinyallere aşırı bir yanıt verir. İşte memedeki bu üzüm salkımına benzeyen süt üreten keseciklerin sayıca en az iki katına çıkacak şekilde çoğalmasına adenozis adı verilir.

Ancak sklerozan adenozis tablosunda olay sadece hücrelerin çoğalmasıyla sınırlı kalmaz. Memenin içindeki hücreleri bir arada tutan, onlara yastık görevi gören ve stroma adı verilen bir bağ dokusu vardır. Adenozis sürecine, bu destek dokusunda yoğun bir kolajen birikimi ve sertleşme eklenir. Vücudun normalde yaraları iyileştirmek için kullandığı bu sert bağ dokusu üretimi (fibrozis), memede herhangi bir yara olmamasına rağmen aşırı çalışarak çevreyi sarmaya başlar. Bu sürece skleroz denir.

Bu iki olay birleştiğinde memenin içinde karmaşık bir fiziksel alan oluşur. Çoğalan süt kesecikleri, etraflarını saran ve giderek sertleşen bağ dokusu tarafından adeta bir mengene gibi sıkıştırılır. Memenin iç dokusunu yumuşak bir sünger, skleroz sürecini ise bu süngerin içine dökülüp donan sert bir yapıştırıcı gibi düşünebilirsiniz. Süngerin içindeki küçük boşluklar nasıl büzülüp daralırsa, memenin içindeki kesecikler ve kanallar da bu sertleşen doku içinde büzülür, şekil değiştirir ve kordonlara benzer karmaşık, düzensiz formlar alır. Bu sıkışma ve yapısal karmaşa, dışarıdan dokunulduğunda ele gelen sert bir kitle hissiyatı yaratır ve görüntüleme cihazlarında son derece şüpheli gölgeler oluşturur.

Bu süreçte memede hücresel düzeyde gözlemlenen temel bileşenler şunlardır:

• Çoğalmış süt kesecikleri
• Yoğun kolajen birikimi
• Daralmış doku kanalları
• Sıkışmış bağ dokusu
• Hücresel şekil bozuklukları

Sklerozan adenozis bir kanser türü müdür veya zamanla kansere dönüşür mü?

Rutin bir kontrol veya ele gelen bir kitle şikayeti sonrasında tıbbi raporlarda anlamı bilinmeyen karmaşık kelimeler görmek, büyük bir haklı endişe kaynağıdır. Ancak en baştan kesin ve net bir şekilde belirtmek gerekir ki sklerozan adenozis bir meme kanseri değildir ve doğrudan bir kanser türü olarak sınıflandırılamaz. Tamamen iyi huylu, yani hücresel sınırları aşmayan ve vücudun başka yerlerine yayılma potansiyeli olmayan bir doku gelişimidir.

Buna rağmen sklerozan adenozis, genel cerrahi ve patoloji dünyasında “büyük taklitçi” unvanıyla bilinir. Bunun nedeni, hücrelerin etrafındaki o yoğun sertleşmenin ve büzülmenin, tıpkı invaziv (yayılan) meme kanserlerinin, özellikle de tübüler karsinom adı verilen alt türün dokuda yarattığı etkiye çok benzemesidir. Kanser hücreleri de büyürken etraflarındaki dokuyu sertleştirir ve kendilerine alan açmak için çevreye yıldız şeklinde uzantılar gönderir. Sklerozan adenozis de etrafındaki dokuyu büzüştürdüğü için görüntüleme cihazlarında tıpkı bir kanser hücresi gibi dikenli, sert ve düzensiz bir yapıda görünür.

Bu büyük benzerliğe rağmen, arka planda sklerozan adenozisi kanserden kesin çizgilerle ayıran muazzam bir biyolojik güvenlik duvarı bulunur. Bu güvenlik duvarının adı “miyoepitel hücre tabakası”dır. Normal bir meme kanalı veya süt keseciği, iki katmanlı bir hücre zarı ile çevrilidir. İçeride sütü üreten asıl hücreler, dışarıda ise bu sütü kasılarak dışarı iten kas benzeri miyoepitel hücreler yer alır. Meme kanseri geliştiğinde, bu dışarıdaki koruyucu miyoepitel zarı parçalanır, yok olur ve kanser hücreleri çevre dokulara kontrolsüzce sızmaya başlar.

Sklerozan adenoziste ise içerideki yapı ne kadar karmaşık, sıkışmış veya şekilsiz görünürse görünsün, bu koruyucu miyoepitel tabakası asla bütünlüğünü kaybetmez. Bir patoloji uzmanı mikroskop altında dokuyu incelediğinde, o karmaşık ve sertleşmiş yapının içinde hala çift sıralı, düzenli hücre zarını gördüğü an, derin bir nefes alır ve bunun kötü huylu bir tümör olmadığını, sadece iyi huylu bir sklerozan adenozis olduğunu kesin olarak onaylar.

Patolojik incelemede kanser ile bu durumu ayırt eden mikroskobik farklılıklar şunlardır:

• Korunmuş çift sıralı zar yapısı
• Parçalanmamış miyoepitel hücreler
• Düzenli lobüler sınırlar
• Hücre çekirdeği anormalliğinin olmaması

Sklerozan adenozis gelişimini tetikleyen ve meme kanseri riskini etkileyen faktörler nelerdir?

Sklerozan adenozis her ne kadar yaşlanmanın ve kadının doğal hormonal döngüsünün olağan bir sonucu olarak görülse de saptandığı andan itibaren kadının gelecekteki meme kanseri risk haritasını yeniden şekillendiren bir veri olarak ele alınır. Epidemiyolojik veriler ışığında, memedeki hücrelerin bu denli aktif olduğu ve değişim geçirdiği dönem genellikle 45 ile 49 yaş aralığına denk gelir. Bu dönem, aynı zamanda kadın vücudunun menopoza hazırlık evresi olan ve hormonların en dalgalı seyrettiği zaman dilimidir.

Risk kavramını doğru anlamak son derece önemlidir. Sklerozan adenozis, tıbbi literatürde “atipi içermeyen (yani hücre çekirdeğinde anormallik barındırmayan) proliferatif (çoğalmacı) lezyonlar” grubuna dahil edilir. Bu gruptaki bir lezyonun memede bulunması, toplumdaki standart ve sağlıklı bir kadına kıyasla ilerleyen yıllarda meme kanseri geliştirme ihtimalini sayısal olarak yaklaşık 1.5 ila 2 kat arasında artırır. Ancak bu oran genellikle yanlış yorumlanarak büyük bir korkuya neden olur. Bu artış, kanser olma ihtimalinizin yüzde yüzlere çıktığı anlamına gelmez. Eğer o yaş grubundaki bir kadının önündeki on yıl içinde meme kanseri olma genel riski %5 ise, sklerozan adenozisi olan bir kadında bu risk %7.5 ile %10 civarına yükselir demektir. Yani mutlak risk hala oldukça düşük seviyelerde seyreder.

Fakat durum risk hesaplama denklemlerinde diğer faktörlerle bir araya geldiğinde ciddiyet kazanabilir. Sklerozan adenozis tanısı konan bir dokunun hemen yanı başında, “atipik duktal hiperplazi” veya “atipik lobüler hiperplazi” adı verilen, hücrelerin normal şekillerini kaybetmeye başladığı başka lezyonlar da saptanırsa, risk haritası tamamen değişir. Atipi adı verilen bu anormallik işin içine girdiğinde, meme kanseri riski genel topluma göre 4 ila 5 katına kadar sıçrayabilir. İşte bu yüzden risk değerlendirmesi asla tek bir bulgu üzerinden yapılmaz; kadının tüm genetik, yapısal ve hücresel geçmişi masaya yatırılır.

Bu bağlamda meme sağlığı riskini toplamda etkileyen ve birlikte değerlendirilen unsurlar aşağıdaki gibidir:

• Birinci derece akrabalarda kanser öyküsü
• Atipik hücre anormalliği varlığı
• Hiç doğum yapmamış olmak
• Erken yaşta adet görmeye başlamak
• Menopoz sonrası uzun süreli hormon kullanımı
• İleri yaş faktörü

Memede sklerozan adenozis varlığında bedensel olarak hangi belirtiler hissedilir?

Vücuttaki birçok yapısal değişim gibi sklerozan adenozis de genellikle oldukça sessiz ve derinden ilerleyen bir süreçtir. Yapılan tıbbi istatistiklere göre vakaların yaklaşık %80’i kişiye hiçbir rahatsızlık vermez ve hiçbir fiziksel belirti üretmez. Çoğu kadın, bu durumu ancak yıllık rutin tarama amaçlı çektirdikleri mamografi veya ultrasonografi sonucunda, raporlarında bu terimi gördüklerinde öğrenirler.

Ancak sessiz olmayan, yani klinik olarak bir belirti veren %20’lik grupta, yaşanan semptomlar genellikle hastayı büyük bir panikle sağlık kuruluşuna yönlendirecek kadar belirgindir. Klinik pratikte en sık karşılaşılan ve hastanın hayat kalitesini etkileyen temel şikayet mastalji, yani belirgin meme ağrısıdır. Sklerozan adenozise bağlı olarak gelişen bu ağrı sıklıkla adet döngüsüyle senkronize bir şekilde hareket eder. Kadının adet görmesinden önceki hafta, vücuttaki östrojen ve progesteron seviyelerinin zirve yaptığı günlerde, dokudaki hücresel çoğalma alanları ve sertleşmiş lifler daha fazla su tutar. Bu durum memede yaygın bir hassasiyet, dolgunluk ve rahatsız edici bir gerginlik hissine neden olur. Adet kanamasının başlamasıyla birlikte hormonlar geri çekildiğinde ağrı da yavaş yavaş hafifler.

Daha endişe verici olan bir diğer belirti ise ele gelen kitledir. Dokudaki yoğun kolajen birikimi ve fibrozis, belli bir alanda o kadar yoğunlaşabilir ki dışarıdan dokunulduğunda parmakların altında sert, sınırları etraftaki sağlıklı dokudan ayrılamayan, adeta memenin içine yapışmış gibi duran bir kitle (adenozis tümörü) hissedilmesine yol açar. İyi huylu kistlerin aksine, bu sert alanlar parmakların altından kolayca kayıp gitmez, çünkü etrafındaki dokuya bağ dokusu uzantılarıyla tutunmuştur. Çok nadir ve ileri boyuttaki vakalarda, sertleşen ve büzüşen doku cildin hemen altında yer alıyorsa, cildi hafifçe içeri doğru çekebilir veya meme başının yönünde ufak sapmalara neden olabilir. Bu cilt ve meme başı değişiklikleri doğrudan meme kanserinin en klasik belirtileri olduğu için, hasta açısından haklı olarak büyük bir alarm sebebi sayılır.

Bu süreçte kadının bedensel olarak fark edebileceği bulgular şunlardır:

• Adet öncesi artan meme ağrısı
• Sınırları net çizilemeyen sertlik
• Parmakların altından kaymayan kitle hissi
• Bölgesel cilt çekintileri
• Memede genel dolgunluk hissi

Görüntüleme cihazlarında sklerozan adenozis neden bu kadar yanıltıcı bir iz bırakır?

Meme radyolojisi alanında sklerozan adenozis, doktorların uzmanlıklarını en çok zorlayan ve ekran başında en fazla vakit geçirmelerine neden olan oluşumlardan biridir. Bunun temel nedeni, lezyonun sahip olduğu o yoğun fibrozis (sertleşme) ve kireçlenme potansiyelinin, görüntüleme cihazlarının çalışma prensipleriyle girdiği karmaşık etkileşimdir. Cihazlar dokunun ne olduğunu bilemez, sadece yoğunluğuna, şekline ve ses dalgalarına verdiği tepkiye göre bir görüntü oluşturur. Sklerozan adenozis de bu fiziksel özellikleriyle cihazları adeta “kandırır”.

İlk olarak mamografiyi ele alalım. Mamografi temel olarak x-ışınları kullanarak meme dokusunun bir haritasını çıkarır. Sklerozan adenozis mamografide sıklıkla mikrokalsifikasyonlar, yani gözle görülemeyecek kadar küçük kireçlenmeler şeklinde kendini belli eder. Bu kireçlenmeler, daralan ve sıkışan meme kanallarının içinde biriken hücresel döküntülerin zamanla kalsiyum bağlayarak sertleşmesi sonucu oluşur. Film üzerinde küçük, parlak tuz taneleri gibi görünürler. Eğer bu tuz taneleri memeye dağınık bir şekilde yerleşmişse genellikle tehlikesiz kabul edilir. Ancak adenozis sürecinde bu kireçlenmeler genellikle dar bir alanda, kümelenmiş bir şekilde bulunur. İşte bu kümelenmiş kireçlenme görüntüsü, erken evre, henüz yayılmamış meme kanserinin (DCIS) mamografideki bir numaralı belirtisidir. Sadece resme bakarak bu kümenin iyi huylu bir adenozis mi yoksa kanser mi olduğunu ayırt etmek fiziksel olarak imkansızdır. Ayrıca adenozisin yarattığı doku büzülmeleri, mamografide ortası belirsiz, kenarlara doğru diken gibi uzantılar veren “yapısal bozulma” dediğimiz korkutucu gölgeler yaratır.

Ultrasonografi cihazı ise ses dalgalarıyla çalışır. Cihazın probundan çıkan ses dalgaları, yumuşak dokulardan geçerken sert dokulara çarptığında geri döner ve ekranda bir görüntü oluşur. Kanser hücreleri çok sert olduğu için arkalarına ses dalgası geçemez ve siyah bir gölge oluşur. Buna “arka akustik gölgelenme” denir. Sorun şu ki sklerozan adenozisin içindeki kolajen bantları ve fibrozis de inanılmaz derecede serttir. Ses dalgaları bu iyi huylu ama sert dokuya çarptığında da aşağıya inemez ve ekranda tıpkı kansermiş gibi koyu siyah bir gölgelenme alanı yaratır. Aynı yanıltıcı durum doku sertliğini renklerle kodlayan elastografi teknolojisinde de karşımıza çıkar; adenozis alanı kanser kırmızısı renklerle kodlanarak cihazın yanlış alarm vermesine sebep olur.

Radyolojik incelemelerde karşılaşılan ve uzmanları zorlayan o spesifik görünümler şunlardır:

• Kümelenmiş mikrokalsifikasyonlar
• Spiküler uzanımlı yapısal bozulmalar
• Arka akustik gölgelenmeler
• Asimetrik doku yoğunlukları
• Yüksek elastografi sertlik skorları

Sklerozan adenozis tanısını kesinleştirmek için hangi biyopsi yöntemlerine başvurulur?

Radyoloji uzmanı görüntüleme cihazlarında şüpheli kireçlenmeleri, gölgeleri veya yapısal bozulmaları saptadığında, tıbbi sürecin kuralı gereği bir sonraki aşamaya, yani biyopsi aşamasına geçilir. Çünkü teknoloji ne kadar ilerlerse ilerlesin, hiçbir ekran görüntüsü mikroskobun altında doğrudan hücrelere bakmanın yerini tutamaz. Dokuyu görmek, miyoepitel hücrelerinin yerinde olup olmadığını teyit etmek zorunludur. Memenin hangi bölgesinden, nasıl bir doku alınacağına ise lezyonun yapısına göre karar verilir.

Günümüz pratiğinde, özellikle mikrokalsifikasyon (kireçlenme) veya yapısal bozulma ile kendini gösteren sklerozan adenozis şüphesinde altın standart yaklaşım vakum yardımlı biyopsidir. Lokal anestezi altında uygulanan bu yöntemde mamografi veya ultrason rehberliğinde şüpheli alanın merkezine kalın bir iğne yerleştirilir. İğnenin ucundaki özel bir motorlu sistem ve güçlü bir vakum sayesinde, doku küçük parçalar halinde kesilerek içeri çekilir. Bu yöntemin en büyük avantajı, memeye sadece tek bir kez iğne deliğinden girilerek çok sayıda ve büyük hacimli doku örneği alınabilmesidir. Hatta sklerozan adenozis odağı küçükse, bu vakum cihazı şüpheli alanın tamamını adeta bir elektrik süpürgesi gibi temizleyip memeden tamamen çıkarabilir. Bu da hem tanı konmasını hem de tedavi edilmesini aynı anda sağlar.

Eğer memede kireçlenme değil de doğrudan ele gelen veya ultrasonda net bir şekilde kitle gibi görünen bir sertlik varsa, kor (kalın iğne) biyopsisi tercih edilir. Özel yaylı bir tabanca mekanizmasıyla çalışan bu iğneler, kitlenin içine hızla girip çıkarak ince, silindir şeklinde doku şeritleri alır. Ancak sklerozan adenozis çok heterojen, yani her köşesinde farklı bir yapı barındıran düzensiz bir oluşum olduğu için, kalın iğne bazen lezyonun sadece hücresel çoğalma kısmına denk gelirken yoğun fibrozis kısmını kaçırabilir. Bu durum patoloğun işini zorlaştırabilir. Eskiden sıkça kullanılan normal enjektörlerle sıvı veya hücre çekme işlemi olan ince iğne aspirasyonu ise, hücrelerin memedeki o karmaşık mimari dizilimini bozduğu için sklerozan adenozis teşhisinde artık tamamen terk edilmiş, geçersiz bir yöntemdir.

Kesin tanı ve hücresel inceleme için günümüzde aktif olarak kullanılan yöntemler şunlardır:

• Vakum yardımlı biyopsi
• Kalın iğne kor biyopsisi
• Stereotaktik mamografi rehberliğinde biyopsi
• Cerrahi açık biyopsi (nadir durumlarda)

Biyopsi sonucunda sklerozan adenozis çıkarsa her zaman ameliyat olmak gerekir mi?

Biyopsi odasında yaşanan o stresli bekleyişin ardından patoloji raporunun çıkması, hasta için derin bir oh çekme anıdır. Raporun üzerinde iyi huylu bir oluşum olan “sklerozan adenozis” yazısını görmek sevindirici olsa da tıbbi olarak süreç burada bitmez. Genel cerrahi yaklaşımında doktorların yanıtlaması gereken en karmaşık sorulardan biri şudur: İyi huylu olan bu dokuyu olduğu yerde bırakıp yıllarca takip mi etmeliyiz, yoksa ne olur ne olmaz diyerek ameliyatla vücuttan tamamen uzaklaştırmalı mıyız?

Bu zor kararı verebilmek için tıp dünyası, “B3 Kategorisi” adı verilen özel bir sınıflama kullanır. B3, belirsiz malign potansiyelli (yani kötü huylu olma ihtimali şüpheli) lezyonlar anlamına gelir. Sklerozan adenozis de sıklıkla bu kategoriye dahil edilir. Peki bu ne anlama geliyor? Eğer kalın iğne biyopsisi ile milimetrik dokular alınmış ve sonuç iyi huylu gelmişse, içeride geride kalan ana kitlenin iğne değmeyen, bizim göremediğimiz noktalarında daha tehlikeli, atipik hücrelerin veya gizli bir kanser odağının saklanıyor olma ihtimali her zaman vardır. Yapılan büyük çaplı tıbbi araştırmalar, B3 kategorisinde biyopsi sonucu alan lezyonlar sonradan ameliyatla tamamen çıkarıldığında, bu dokuların içinden %29’lara varan oranlarda daha ciddi bir hastalık çıkabildiğini, yani tanının seviye atlayabildiğini (upgrade) göstermektedir.

İşte bu nedenle cerrahi eksizyon kararı, hastaya özel, terzi işi bir titizlikle verilir. Eğer biyopsi raporunda saf bir sklerozan adenozis yazıyorsa, atipik hiçbir hücre bulunmamışsa, tesadüfen saptanmış ve görüntüleme ile tam uyumluysa, ameliyatsız yakın takip en güvenli yoldur. Ancak raporla görüntü arasında bir uyumsuzluk varsa, biyopsi iğnesi kireçlenmelerin tamamını temizleyememişse veya hücrelerde atipi denilen yoldan çıkma belirtileri varsa, risk alınmaz ve ameliyat planlamasına geçilir.

Tıbbi kurullarda ameliyat kararı alınmasını destekleyen temel ve riskli durumlar şunlardır:

• Patoloji ve radyoloji uyumsuzluğu
• Atipik hücre anormalliği varlığı
• Görüntülerde boyut artışı saptanması
• Komşu dokularda radyal skar eşliği
• Şüpheli mikrokalsifikasyonların tam alınamaması

Sklerozan adenozis için cerrahi tedavi kararı alındığında hangi ameliyat teknikleri uygulanır?

Yapılan detaylı değerlendirmeler ve risk analizleri sonucunda sklerozan adenozisli dokunun ameliyatla çıkarılması kararlaştırılırsa, cerrahinin temel amacı kadının memesinin estetik ve fiziksel bütünlüğünü mümkün olan en üst düzeyde koruyarak sadece riskli alanı güvenli sınırlarla temizlemektir. Meme koruyucu cerrahi prensiplerinin uygulandığı bu ameliyatlarda hastanın konforu ve iz kalmaması ön plandadır.

Eğer lezyon dışarıdan dokunulduğunda ele gelen, sınırları belli bir kitle veya adenozis tümörü ise uygulanan standart yöntem geniş lokal eksizyon, bir diğer adıyla lumpektomidir. Bu işlemde kitlenin tam yeri tespit edilir, estetik açıdan en az iz bırakacak olan meme başı çevresi (areola) veya memenin alt kıvrım çizgilerinden yapılan ince bir kesi ile kitle etrafındaki çok az bir miktar sağlıklı dokuyla birlikte çıkarılır.

Ancak çoğu zaman sklerozan adenozis ele gelmez, sadece mamografideki şüpheli yapısal bozulmalar veya kireçlenmeler olarak durur. Cerrahın ameliyathanede neyi çıkaracağını görmesi veya hissetmesi imkansızdır. Bu gibi durumlarda işaretli eksizyon yöntemleri devreye girer. Ameliyat sabahı hasta radyoloji ünitesine alınır ve doktor ultrason veya mamografi eşliğinde şüpheli alanın tam merkezine kılavuz ince bir tel yerleştirir. Alternatif olarak son yıllarda tel yerine, çok daha konforlu olan radyoaktif tohumlar (seed) da yerleştirilebilmektedir. Hasta ameliyathaneye bu işaretçi ile iner. Cerrah, bu teli veya tohumun yaydığı sinyali bir pusula gibi kullanarak memenin derinliklerindeki o şüpheli alanı bulur ve milimetrik bir hassasiyetle çıkarır. Gelişen teknoloji sayesinde, uygun olan bazı kireçlenme kümeleri ise tamamen ameliyatsız bir şekilde sadece lokal anesteziyle vakum cihazları kullanılarak (vakum eksizyon) temizlenebilmektedir.

Bu süreçte dokunun güvenle temizlenmesi için cerrahın kullandığı teknikler şunlardır:

• Geniş lokal eksizyon (Lumpektomi)
• Tel rehberliğinde cerrahi çıkarma
• Radyoaktif tohum işaretli eksizyon
• Ameliyatsız vakum yardımlı eksizyon

Sklerozan adenozis tedavisi ve takibi sürecinde yaşam tarzınızda neleri değiştirmelisiniz?

Sklerozan adenozis tanısı almak, ister ameliyatla tamamen temizlenmiş olsun isterse doktorunuz tarafından güvenli bulunup sadece takip kararı verilmiş olsun, bir kadın için vücudunun verdiği güçlü bir farkındalık sinyali olarak görülmelidir. Memedeki hücresel hareketliliğin normalden fazla olduğunu gösteren bu belge, bundan sonraki hayatınızda meme sağlığınızı tesadüflere bırakmamanız gerektiğinin en somut kanıtıdır.

Sürecin medikal takip kısmında disiplin hayati önem taşır. İlk tanı konduktan veya biyopsi yapıldıktan sonraki ilk iki yıl, lezyonun veya geride kalan dokunun karakteristik davranışını anlamak için kritik bir gözlem penceresidir. Doktorunuz bu dönemde yıllık kontroller yerine altı ayda bir ultrason veya mamografi çekilmesini isteyerek dokudaki her milimetrik değişimi kayıt altına alacaktır. Eğer ailenizde yoğun bir meme kanseri öyküsü varsa, bu yakın takip sürecine meme emarının (MRG) eklenmesi, görünmeyen riskleri erkenden saptamak adına atılacak çok akılcı bir adım olacaktır. Eğer çıkarılan dokuda anormallik (atipi) saptanmışsa, cerrahınız onkoloji birimiyle görüşerek meme dokusunu östrojene karşı koruyan özel bazı ilaçları kullanmanızı da tavsiye edebilir.

Medikal kısmın ötesinde, kontrolü kendi elinize alabileceğiniz en güçlü alan yaşam tarzınızdır. Meme dokusundaki bu aşırı hücre çoğalması, doğrudan kan dolaşımınızdaki östrojen hormonunun seviyeleriyle ilişkilidir. Vücudumuzdaki yağ hücreleri sadece enerji depolamaz, aynı zamanda aktif olarak ekstra östrojen üretir. Bu nedenle menopoz sonrası dönemde kilo almak, meme dokusunu sürekli bir hormon bombardımanına tutmak anlamına gelir. İdeal vücut ağırlığınızı korumak, memenizin etrafındaki bu riskli hormon kalkanını zayıflatmanın en doğal yoludur. Egzersiz yapmak, hormon seviyelerini dengelerken bağışıklık sistemini güçlendirir. Ayrıca her damla alkol vücuttaki östrojen metabolizmasını bozduğu için, alkol tüketimini radikal bir şekilde kısıtlamak, yapabileceğiniz en büyük iyiliklerden biridir.

Meme sağlığınızı proaktif bir şekilde korumak ve riskleri minimuma indirmek için benimsemeniz gereken günlük rutinler şunlardır:

• Kilo kontrolünün kalıcı olarak sağlanması
• Haftada en az üç gün tempolu egzersiz
• Akdeniz tipi antioksidan ağırlıklı beslenme
• Alkol kullanımının ciddi şekilde sınırlandırılması
• Düzenli ve hekim gözetiminde aralıksız takip
• Gereksiz hormonal takviyelerden kaçınılması

Sıkça Sorulan Sorular

Prof. Dr. Ebru Ayvazoğlu Soy

Prof. Dr. Ebru Ayvazoğlu Soy, genel cerrahi alanındaki akademik birikimi ve cerrahi deneyimiyle tanınan bir hekimdir. 1998 yılında TED Ankara Koleji’nden mezun olduktan sonra, 2005 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuştur. Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini 2012 yılında tamamlamış, 2019’da Doçent, 2024 yılında ise Profesör unvanını almıştır. Halen Ankara Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.

Uluslararası indeksli dergilerde yayımlanmış 100’e yakın makalesi ve çok sayıda bilimsel bildirisi bulunan Prof. Dr. Ayvazoğlu Soy, International College of Surgeons, The Transplantation Society, Türk Cerrahi Derneği ve Ankara Cerrahi Derneği üyesidir. Halen Ankara Medipol Üniversitesi’ndeki akademik görevine ek olarak Çankaya’daki özel muayenehanesinde genel cerrahi, meme ve endokrin cerrahi alanlarında hasta kabul etmektedir.